Bilgi Köşesi Yazılar

İmanı Gevremek: Psikolojik Bir İnceleme Herkesin farklı bir iç dünyası vardır; bazen sözler, bazen davranışlar, bazen de gözlerdeki hüzün ya da neşe, insanların içsel çatışmalarını dışa vurur. İnsan davranışlarını anlamaya yönelik araştırmalar yaparken, çoğu zaman en merak ettiğim şey, bu davranışların ardındaki bilişsel ve duygusal süreçlerdir. Bir insanın ne düşündüğünü ya da hissettiğini çözmek, bazen basit bir soru gibi görünse de oldukça karmaşık ve derin bir meselenin parçasıdır. İşte bu merak, beni bugün “imanı gevremek” gibi halk arasında sıkça duyduğumuz ama bazen yanlış anlaşılan bir kavramı psikolojik bir bakış açısıyla incelemeye yönlendirdi. İmanı gevremek, kişisel bir deneyim gibi görünebilir, ancak…

Gevher Nesibe Şifahanesi: Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyat, tarih ve kültürle iç içe geçmiş, toplumların ruhunu ve kimliğini yansıtan bir aynadır. Her kelime, bir dünyayı inşa eder; her cümle, bir yolculuğun başlangıcıdır. Kelimelerin gücü, yalnızca bir bilgi aktarımından ibaret değildir; anlatıların arkasındaki derin anlamlar, yaşamın farklı katmanlarına dair düşündürür, dönüştürür ve yansıtır. Edebiyat, insanlık tarihindeki önemli yapıları ve mirası anlatırken, aynı zamanda onlara yeni anlamlar yükler. Gevher Nesibe Şifahanesi gibi tarihsel bir yapının edebi bir perspektiften ele alınması, bize hem geçmişi hem de insan ruhunun derinliklerini keşfetme fırsatı sunar. Gevher Nesibe Şifahanesi, Selçuklu döneminin önemli yapılarından biridir ve adını, dönemin…

Sadeleştirme Hangi Durumlarda Yapılır? Siyasal Bir Analiz Giriş: Sadeleştirmenin Güç İlişkileriyle İlişkisi Siyaset, güç ilişkilerinin bir yansımasıdır. Bir toplumun düzeni, bu ilişkilerin nasıl şekillendiğine, kimin kimin üzerinde denetim sahibi olduğuna ve ideolojilerin hangi düzeyde etkili olduğuna bağlı olarak değişir. Peki, siyasette “sadeleştirme” ne anlama gelir? Ve neden bu kavram, ideolojilerden demokrasiye kadar çok farklı siyasal dinamikleri anlamada önemli bir yer tutar? Sadeleştirme, genel olarak karmaşık bir durumu, düşünceyi veya yapıyı daha basit ve anlaşılır hale getirme süreci olarak tanımlanabilir. Ancak, siyasette bu kavramın uygulanma biçimi çok daha derindir. Bazı durumlarda, karmaşık siyasal meseleler, ideolojik çatışmalar veya güç mücadelesi, seçmenlere ve…

Kuran-ı Kerim Mezhep Var Mıdır? Felsefi Bir Bakış Hayat, her birimizin farklı değerler, düşünceler ve inançlarla şekillenen bir yolculuktur. Fakat bu yolculukta çoğu zaman farklılıklarımızla karşılaştığımızda sorular doğar: Her şeyin başlangıcında tek bir hakikat mi vardı, yoksa hakikatler birbirinden mi ayrıldı? Eğer her insan, kendi algı ve anlayışına göre bir gerçeklik inşa ediyorsa, bu hakikatin sınırları nerede biter? Bu sorular, ontoloji (varlık felsefesi) ve epistemoloji (bilgi felsefesi) gibi derin felsefi dallara da temas eder. Kuran-ı Kerim gibi kutsal bir metnin de farklı yorumlanabilirliği üzerine düşünmek, bizi sadece teolojik değil, felsefi bir sorgulamanın içine çeker. İslam dünyasında pek çok mezhep mevcutken,…

Genocide Hangi Dil? Antropolojik Bir Perspektif Kültürler, insanlık tarihinin ve kimliğinin çok katmanlı dokusunu oluşturur. Her bir kültür, dilinden ritüellerine, sembollerinden akrabalık yapısına kadar kendine özgü bir dünyanın kapılarını aralar. Bu dünyalar, zaman zaman karanlık bir şekilde, bir toplumun varlığına kasteden trajik olaylarla da şekillenir. Ancak, bu olayları anlamak için sadece tarihsel ya da politik bakış açılarıyla yetinmek yerine, kültürel bir yaklaşım da benimsemek gerekir. Genocide—soykırım—kelimesinin hangi dilde var olduğu sorusu, yalnızca bir kelimenin etimolojisini değil, aynı zamanda kültürlerin, kimliklerin ve iktidar yapılarını nasıl anlamamız gerektiğini de sorgulatır. Kültürler, içinde barındırdığı ritüeller, semboller ve kimlik yapılarıyla kendilerini tanımlar. Ancak tarihsel…

Genel Görüşme Nedir? Hukuk ve Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Bir toplumda, iktidarın ne şekilde oluştuğu, hangi değerler üzerine inşa edildiği ve bireylerin bu iktidarla ilişkilerinin nasıl şekillendiği soruları, siyaset biliminin temel taşlarını oluşturur. Toplumsal düzen, kuvvetli ve meşru kurumlar aracılığıyla sağlanırken, bu düzenin nasıl yönetildiği, hangi ideolojilerle şekillendiği ve yurttaşların bu süreçteki rolü, çok katmanlı bir çözümlemeyi gerektirir. “Genel Görüşme” kavramı, bu bağlamda, toplumdaki hukuki ve siyasal ilişkilerin, bireylerin ve kurumların etkileşiminin bir ifadesi olarak karşımıza çıkar. Ancak, bu kavramı yalnızca hukuk ya da devlet mekanizması çerçevesinde değil, toplumsal güç dinamiklerini ve demokratik katılımı anlamada bir araç olarak görmek…

Umran Ne Demek Sosyoloji? Günlük Hayattan Sosyal Bir Analiz Hadi bir soruyla başlayalım: “Sosyolojinin bir kelimeyle hayatı açıklayacak bir süper gücü olsa, o kelime ne olurdu?” Cevap kesinlikle “umran” olurdu. Evet, doğru duydunuz. Şimdi bu kelimeyi biraz açalım, çünkü bu kelime aslında sadece bir Arapça kelime değil, aynı zamanda çok derin, oldukça komik, bir o kadar da şaşırtıcı bir kavram. Umran Nedir? Ve Benim Hayatımda Ne İşe Yarar? Sosyoloji, yani toplumları, insanları ve toplumsal yapıları inceleyen bir bilim dalı, bazen o kadar soyut ve karmaşık gelir ki, bir kafede arkadaşlarla çayı içerken bile “ya acaba biz şu an sosyolojik bir…

Isparta ve Rakım: Felsefi Bir Derinlik Arayışı Günlük yaşamın çoğu zaman basit ve anlaşılır görünümleri, gerçekte daha derin, soyut soruları içinde barındırır. Mesela, Isparta’nın rakımı hakkında basit bir soru sorabiliriz: Isparta’nın rakımı ne kadar? Ancak, bu basit soru, çok daha derin bir düşünsel yolculuğa çıkma çağrısı yapıyor olabilir. Rakım bir yerin deniz seviyesinden yüksekliğini ifade eder; ama bu soruya felsefi bir açıdan baktığınızda, karşınıza ontolojik, epistemolojik ve etik boyutlar da çıkabilir. Felsefe, dünyayı anlamak için çok katmanlı bir yaklaşım sunar. Her bir soru, daha fazla düşünme ve keşfetme ihtiyacını doğurur. Isparta’nın rakımını anlamak, yalnızca fiziksel bir bilgi edinme çabası olmanın…

Gelişim Okulları Kimin? Hayatımızda her şeyin bir fırsat maliyeti vardır. Herhangi bir kaynağı (zaman, para, emek) bir şekilde kullandığımızda, alternatif bir kullanımını kaybetmiş oluruz. Bu basit ancak derin gerçeği düşündüğümüzde, eğitimin, toplumun gelişimindeki en önemli kaynaklardan biri olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Peki, eğitim sektörü içinde yer alan ve özellikle son yıllarda popülerlik kazanan Gelişim Okulları’nın rolü nedir? Ekonomik bir perspektiften bakıldığında, bu okullar kimindir? Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından bu okulların etkisini analiz edersek, nasıl sonuçlara ulaşırız? Mikroekonomi Perspektifinden Gelişim Okulları Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kararlarını inceleyen bir ekonomik disiplindir. Gelişim Okulları, temelde bireylerin eğitim ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir piyasa…

Toplumu Bir Araya Getiren Unsurlar Nelerdir? Günlük hayatımızda, bir şekilde hepimiz bir arada var olmanın yollarını arıyoruz. Toplum dediğimizde ise aklımıza genellikle kalabalıklar, ortak bir yaşam alanı ve belirli kurallara uyan bireyler gelir. Ama aslında, toplumu bir araya getiren unsurlar çok daha derin ve çok yönlü. Bir yanda kültürel miras, diğer yanda ekonomik faktörler, belki de teknoloji… Peki, gerçekten toplumu bir arada tutan şeyler nelerdir? Bu yazıda, hem global hem de yerel perspektiften bu unsurları irdelemeye çalışacağım. Bir Arada Olmak İçin Ortak Değerler Toplumları bir arada tutan en temel unsur, kesinlikle ortak değerlerdir. Bu değerler, kültürümüzü, inançlarımızı, ahlaki normlarımızı belirler.…