Cumhuriyetin 100. yılına özel olarak, emeklilere yönelik yapılan 5.000 TL’lik tek seferlik ikramiye ödemesi, Türkiye’de sosyal güvenlik politikalarının tarihsel kırılma noktalarından birini oluşturdu. Bu düzenleme, yalnızca ekonomik bir destek değil, aynı zamanda devletin emeklilere bakış açısının, eşitlik ve adalet ilkeleriyle yeniden şekillendiği bir dönüm noktasıydı. — Geçmişten Günümüze Emekli Hakları: Tarihsel Bir Bakış Cumhuriyetin ilk yıllarında, emeklilik sistemi daha çok devlet memurlarına yönelikti ve sosyal güvenlik şemsiyesi dar bir çerçevede kalıyordu. Ancak zamanla, özellikle 1980’lerden sonra, Bağ-Kur ve SSK gibi sigorta kollarının kurulmasıyla emeklilik kapsamı genişledi. Bu süreçte, emeklilerin ekonomik ve sosyal hakları da yavaş yavaş iyileştirilmeye başlandı. 2000’li yıllarla…
22 YorumEtiket: bu
Katalog’un Anlamı Ne? Alışverişin Sözlüğe Sığmayan Komedisi Uyarı: Bu yazı, bir katalog sayfasında kaybolmuş erkeklerin “stratejik planlarını” ve kadınların “ilişki kurma sanatını” mizahla buluşturan bir rehberdir. Kahkaha garantilidir. Katalog… Ah o sihirli kelime! Kadınların gözünde içinde sonsuz ihtimal barındıran büyülü bir evren, erkeklerin gözünde ise “tek sayfalık görev listesi” gibi görünen gizemli bir dosya. Ama hiç düşündünüz mü, aslında katalog kelimesi sadece ürün listesi anlamına gelmiyor. O, insan davranışlarını, ilişkilere bakış açısını ve hatta sabır eşiğimizi ortaya seren küçük bir toplumsal deney! Katalog Ne Demek? (Sadece ürün değil, ruh hâlidir) Kelime anlamı olarak katalog; bir şeylerin düzenli bir şekilde listelendiği,…
14 YorumHurma Neden Çift Yenmez? Bilimsel Bir Psikolojik Analiz İnsan davranışlarını ve tepkilerini anlamak, zihnin derinliklerine inmeye çalışan bir psikolog olarak her zaman merak ettiğim bir konu olmuştur: Neden bazı davranışlar, belli inançlar veya gelenekler mantıklı bir açıklama arkasında bile olsa toplumsal ve kültürel olarak kabul edilmez? Bazen basit bir eylem, sanki yerleşmiş bir yasakmış gibi hissedilir. Hurma neden çift yenmez, peki? Ne tür psikolojik temeller bu davranışın altında yatıyor? Bu yazıda, bu durumu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden inceleyeceğiz. Hurma ve İki Yenmenin Yasaklı Olması: Kognitif Çerçeve Bilişsel psikoloji, insan zihninin nasıl bilgi işlediği, anlam çıkardığı ve olaylara nasıl…
8 YorumZade Kime Denir? Soyluluğun, Zarafetin ve Kültürel Derinliğin Hikâyesi Bazı kelimeler vardır ki, ağzınızdan çıktığında sanki geçmişin zarafetini bugüne taşır. “Zade” de işte onlardan biridir. Çocukken televizyon dizilerinde “Mehmet Zade Bey” gibi isimler duyduğumda hep merak ederdim: Kim bu ‘zade’? Neden bu kadar asil duyuluyor? Bugün o merakı biraz tarih, biraz dilbilim ve biraz da hikâyeyle harmanlayarak paylaşmak istiyorum. Çünkü “zade” kelimesi sadece bir unvan değil, aynı zamanda bir kültürün inceliğini anlatan küçük ama anlamlı bir işarettir. Etimolojik Köken: “Zade” Nereden Geliyor? “Zade” kelimesi Farsça kökenlidir ve “oğul”, “soyundan gelen”, “nesil” anlamına gelir. Farsça “zād” (زاد) kökünden türetilmiştir; bu kök…
6 YorumGüç, Ahlak ve Toplum: Her Günahkâr Fâsık mıdır? Bir siyaset bilimci olarak beni her zaman büyüleyen şey, ahlak ile iktidar arasındaki ince çizgidir. Toplumlar, düzenlerini korumak için yalnızca yasalarla değil, aynı zamanda ahlaki kodlarla da yönetilir. Bu yüzden “günah” kavramı sadece dini bir mesele değildir; siyasal bir araçtır. Peki, her günahkâr fâsık mıdır? Başka bir deyişle, her ahlaki sapma aynı zamanda toplumsal düzenin bozulması mıdır? Bu sorunun cevabı, birey ile iktidar arasındaki görünmez sözleşmede gizlidir. 1. Fısk ve Günahın Siyasal Yüzü İslam siyaset düşüncesinde “fâsık”, sadece günah işleyen kişi değildir; aynı zamanda adaletin ve güvenin dışına çıkan bireydir. Bu nedenle…
14 YorumÖn Görünüş Hangi Düzleme Çizilir? Antropolojik Bir Perspektif Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliğini gözlemlemek kadar, insanın dünyayı algılama biçimini anlamak da büyüleyici bir serüvendir. Her toplum, çevresini bir düzlemde temsil etme ihtiyacı duymuştur; mağara duvarlarına kazınan figürlerden, modern mühendislik çizimlerine kadar uzanan bu süreç, yalnızca teknik bir beceri değil, aynı zamanda kültürel bir ifadedir. Bu yazıda, “Ön görünüş hangi düzleme çizilir?” sorusunu yalnızca bir teknik tanım olarak değil, bir kültürel metafor olarak da ele alacağız. Çünkü bir nesnenin önünü görmek, aslında bir toplumun kendini nasıl temsil ettiğini anlamaktır. — Teknik Tanım: Ön Görünüşün Düzlemi Mühendislik ve teknik çizim dünyasında ön…
12 YorumFarsça Gidi Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsanın Kendi İçsel Deneyimlerini Keşfetmeye Yolculuk Bir psikolog olarak, insan davranışlarının en derin noktasına inmeye her zaman meraklıyım. İnsanlar arasında birbirlerine söyledikleri, bilinçli ya da bilinçsiz kullanılan kelimeler, aslında birçok duygusal ve bilişsel süreci açığa çıkarabilir. Bugün, Türkçede sıkça karşılaştığımız “farsça gidi” ifadesini ele alacağım. Bu basit bir deyim gibi görünse de, aslında insanların iç dünyalarını anlamamıza dair birçok ipucu sunuyor. Peki, “farsça gidi” ne demek ve bu deyim ne tür psikolojik anlamlar taşıyor? Farsça Gidi: Bir İroni Mi, Yoksa Derin Bir Anlam Mı? Türkçeye yerleşmiş bu deyim, çoğunlukla birinin gözle görülür…
14 YorumKürtlerin Babası Kim? Biraz Mizah, Biraz Tarih, Hep Birlikte Eğlenelim! Selam millet! Bugün karşınıza, tarihsel bir soruyu biraz eğlenceli, biraz da stratejik bir dille sormaya geldim: Kürtlerin babası kim? Eğer bu soruyu ciddi bir şekilde sormaya kalktıysanız, endişelenmeyin, hemen ciddi cevaba geçmiyorum! Yani bu kadar merak etmeyin; zira bu yazı, biraz mizah, biraz da kültürel dokunuşlarla kafa karıştıran bir soru üzerinde duracak. Erkekler ve Stratejik Cevaplar: Gerçek Babalar Kimdir? Erkekler, bu tür sorularla karşılaştıklarında hemen pratik bir çözüm önerisi getirirler. “Kürtlerin babası kim?” sorusu geldiği an, erkeklerin zihninde önce ‘tartışmasız lider’ devreye girer. Hani o “şunu bilmelisin, ben tarihi okudum,…
8 YorumÂmm Lafız Ne Demek? Bir Hikaye Üzerinden Anlayalım Bazen bir kelime, tek başına kocaman bir anlam taşır. Bir anda yaşamımızda derin izler bırakacak bir etki yaratabilir. İşte “Âmm lafız” da böyle bir kelime. Sözlüklerde kısa bir tanımına rastlansa da, gerçek anlamı ancak onu hayatımıza dahil edince anlaşılır. Bugün, size bir hikaye üzerinden “Âmm lafız”ı anlatacağım. Belki bu hikaye, bu kelimenin hayatımızdaki yerini daha net bir şekilde anlamanızı sağlayacak. Bir Sohbet Başlar: Kaderin Anlamı Günlerden bir gün, Ayşe ve Mehmet, yıllar sonra bir kafede karşılaşmışlardı. Bunu beklememişlerdi. Ayşe, son zamanlarda hayatında bazı karmaşık sorulara cevap arıyordu. Mehmet ise her zaman olduğu…
10 YorumKur’an’da Gafil Ne Demek? Eğitim ve Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Bir Eğitimcinin Samimi Girişi: Öğrenmenin Gücü ve Dönüştürücü Etkisi Eğitim, sadece bilgi aktarmakla kalmaz; aynı zamanda bireylerin dünyayı, kendilerini ve toplumu nasıl algıladığını, yaşamlarına nasıl yön verdiklerini de dönüştürür. Bu nedenle, öğrenme sürecine yaklaşımımız, bireysel ve toplumsal gelişim açısından büyük önem taşır. Bazen, anlamadığımız ya da gözden kaçırdığımız kelimeler, bize doğru yolu gösterebilir. Kur’an’da geçen “gafil” kelimesi de bu anlamlardan biridir. Peki, gafil nedir ve bu kavram, öğrenme teorileri ve pedagojik yöntemler açısından bizlere ne anlatır? Bugün, “gafil” kelimesini inceleyerek, hem bu terimin derin anlamlarını keşfedecek hem de eğitimde öğrenmenin ve…
6 Yorum