Bilgi Köşesi Yazılar

Mezopotamya Ortadoğu mu? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bazen bir yerin adı, sadece bir coğrafya haritasında bulunan bir nokta olmaktan daha fazlasını ifade eder. Birçok insanın zihninde Mezopotamya, tarihsel bir bölge olmanın ötesinde, köklerimize, kimliğimize ve kültürümüze dair güçlü bir anlam taşır. Ama bir soru var: Mezopotamya, gerçekten Ortadoğu’yu mu temsil eder? Bu soruya sadece coğrafi bir bakış açısıyla yaklaşmak, bölgenin derin psikolojik ve sosyo-kültürel etkilerini göz ardı etmek olur. Bu yazıda, Mezopotamya’nın Ortadoğu olup olmadığını, psikolojik bir mercekten inceleyerek, bu bölgenin tarihsel, duygusal ve sosyal etkilerini keşfedeceğiz. Mezopotamya: Tarihsel ve Psikolojik Bir Anlam Mezopotamya, Antik çağda en büyük medeniyetlerin doğduğu…

Kaç Adet Mareşal Var? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin Çeşitliliğine Dair Bir Antropologun Sorusu Dünya, her birini eşsiz kılan sayısız kültür ve toplulukla doludur. Bir antropolog olarak, insan topluluklarının tarihsel ve kültürel yapıları ne kadar farklılık gösterse de, hep bir ortak noktada birleştiğini gözlemliyorum: her kültür, toplumlarına anlam veren semboller, ritüeller ve toplumsal yapılar yaratır. Bu yazıda ise ilginç bir soruya odaklanmak istiyorum: “Kaç adet mareşal var?” Görünüşte basit bir soru gibi görünse de, antropolojik bir perspektiften bakıldığında, bu soru, güç, statü ve kimlik meselelerinin derinliklerine inmek için bir fırsat sunuyor. Mareşal, yalnızca askeri bir unvan olmanın ötesinde, bir toplumun değerlerinin,…

Öğütülmemiş Keten Tohumunu Nasıl Kullanabilirim? Bir Sabır ve Keşif Hikâyesi Geçen hafta, Kayseri’nin o sabah serinliğinde annemle pazara gitmiştik. Havanın ilk soğuk rüzgarları, yerel pazara doğru ilerlerken yüzümüze çarpıyor, sabahın sessizliğinde yalnızca pazarcıların sesi duyuluyordu. Annem, alışveriş için her zamanki gibi uzun uzun tartışmalar yaparak pazardaki bütün sebze-meyve tezgâhlarını gezdi. O sırada bir köşede, keten tohumlarının satıldığı bir tezgâh gördüm. Normalde pek ilgimi çekmezdi ama bu kez, içerideki bir ses beni oraya çekti. “Öğütülmemiş keten tohumu,” yazıyordu. O an aklıma “Öğütülmemiş keten tohumunu nasıl kullanabilirim?” sorusu geldi. Herkes bu konuda konuşuyor ama ben, o gün, her şeyin yeni bir keşif…

Örneklem Çeşitleri Kaça Ayrılır? Küresel ve Yerel Bir Bakış Örneklem Çeşitleri: Temel Kavramlar Örneklem çeşitleri, istatistiksel araştırmalarda sıkça karşılaştığımız terimlerdir. Bir araştırma yaparken, elde edilecek sonuçların genellenebilir olması için doğru bir örneklem seçmek şart. Yani, bir grup hakkında genel bir yargıya varmak istiyorsak, bu gruptan doğru bir örneklem alarak, toplum hakkında sağlıklı sonuçlar elde etmemiz gerekiyor. Peki, örneklem çeşitleri kaça ayrılır? Bu sorunun cevabı, aslında araştırmanın türüne ve amacına bağlı olarak değişiyor. Genel olarak, örneklem çeşitlerini iki ana grupta inceleyebiliriz: Rastgele (veya random) örneklem ve yargısal (veya non-random) örneklem. Ama bu terimleri biraz açalım. Hadi gel, yerel ve küresel örneklerle…

Kapaklı İlçesi Nereye Bağlı? Bir Filozofun Bakış Açısıyla Derinlemesine Bir İnceleme Kapaklı ilçesinin hangi şehir ya da idari yapıya bağlı olduğu sorusu, ilk bakışta oldukça basit bir yerel bilgi gibi görünebilir. Ancak bir filozofun gözünden bakıldığında, bu soruya verilen cevap, sadece coğrafi bir bilgi değil, varlık, bilgi ve etik üzerine derinlemesine düşünmeyi gerektiren bir soruya dönüşebilir. Bizi bu noktalara getiren şey, aslında “bağlılık” kavramının kendisidir. Kapaklı, Tekirdağ iline bağlı bir ilçedir. Ancak bu basit yanıtı, felsefi bir çerçevede ele alalım. Bağlılık ve Ontoloji: Gerçeklik ve Varlık Arasındaki İlişki Ontoloji, varlık felsefesi ile ilgilenir. Bir şeyin “ne olduğu” sorusuna cevap arar.…

Geçmişin izlerini takip etmek, yalnızca eski olayları anlamakla kalmaz, aynı zamanda bugünün dünyasında karşılaştığımız sorunları ve tercihlerimizi de daha derin bir bakış açısıyla değerlendirmemize yardımcı olabilir. Bir kamp çadırı almak, sadece bir malzeme seçiminden ibaret değildir. Bu basit görünüşlü karar, bir zamanlar hayatta kalma mücadelesi veren insanlar ile modern bir tatil ya da doğa deneyimi arayanlar arasında köprü kurar. Kampçılık tarihindeki dönüm noktaları ve toplumsal dönüşümler, bir çadır seçerken nelere dikkat etmemiz gerektiğine dair ipuçları sunmaktadır. Kamp Çadırlarının Tarihsel Evrimi Erken Dönem: Göçebe Yaşam ve İhtiyaç İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinde, insanlar doğayla iç içe yaşar ve göçebe bir yaşam…

Sağlık Deyince Aklımıza Ne Gelir? Sağlık… Bu kelime, kulağa ne kadar da basit ve herkesin farkında olduğu bir kavram gibi geliyor, değil mi? Ama aslında, sağlığın ne olduğu konusunda hepimizin kafasında ciddi bir karışıklık var. Duygusal, fiziksel, ruhsal, toplumsal… Sağlık deyince aslında neyi kastediyoruz? Gerçekten sağlık dediğimiz şey, sadece hastalanmamak mı? Yoksa yaşam kalitesini arttırmak mı? Gelin, bu soruları birlikte tartışalım ve sağlık kavramının arkasındaki derinlikleri sorgulayalım. Sağlık Deyince Aklımıza Ne Gelir? Birçoğumuz için sağlık deyince, ilk akla gelen şey genellikle “hastalık” ve “doktor”. Sanki sağlık sadece hastalanmamak ve bir şekilde formda kalmak gibi bir anlam taşıyor. Ama işler tam…

Ortak Etik Değerleri Nelerdir? Farklı Perspektiflerden Bir Bakış Ortak etik değerleri nelerdir? Bu soruya cevap vermek, biraz da insanın kendi iç yolculuğuna çıkması gibidir. Çünkü her toplum, kültür ve birey, etik kavramını farklı şekillerde tanımlar. Hatta bazen birinin doğru dediğine, diğeri yanlış diyebilir. Ama bu konuyu biraz derinlemesine düşünmek, aslında hepimizin ortak bir paydada buluşması için bir fırsat sunuyor. Hadi gel, bu kavramı birlikte inceleyelim. Belki de fark edeceğiz ki, aslında hepimizin istediği şey biraz daha benzer: adalet, dürüstlük, saygı. Geçmişten Bugüne: Etik Değerlerin Evrimi Beni tanıyanlar, “Etik değerler ne demek ki?” diyeceğimi düşünebilir. Çünkü çoğunlukla hep pratik yaklaşımları severim.…

Epijenetik Nedir? Felsefi Bir Bakış Bir insanın, ailesinin genetik mirasından öte, yaşam deneyimlerinin, çevresinin ve etkileşimlerinin biyolojik yapısını nasıl şekillendirdiğini hiç düşündünüz mü? Genetik bilginin, DNA diziliminde taşınan sabit bilgilerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda çevresel faktörler, davranışlar ve duygusal deneyimlerin de bu yapıyı değiştirebileceğini kabul etmek, insanlık durumuna dair derin bir soruya yol açar: Biz kimiz ve kim olacağız? Epijenetik, işte bu soruya bilimsel bir yanıt sunar. Ancak, bu yanıt, yalnızca biyolojik bir çözümleme değil, aynı zamanda etik, epistemolojik ve ontolojik düzeyde de pek çok yeni tartışmayı beraberinde getirir. Epijenetik, genetik mirasın ötesinde, çevresel faktörlerin, yaşam tarzının ve deneyimlerin bireylerin…

Açık Hesap Ödeme Nedir? Bir Günün İçindeki Umut ve Hayal Kırıklığı Bir sabah, Kayseri’nin o sakin ve kararsız havasında, sokaklar henüz çok kalabalıklaşmamışken, bir kafede oturuyordum. Başımı masaya koyup, elimdeki kahvemi yudumlarken, bir yandan da dün akşam düşündüğüm şeyi içimde tekrar ediyor, kafamı karıştırıyordum. Açık hesap ödeme nedir, diye sormuştum kendime önce. Basit bir kavram gibi görünse de, o an hayatımı nasıl değiştireceğini asla tahmin etmemiştim. Bir Kahve, Bir Hatırlatıcı İçeriye bir adam girdi. Giyimi oldukça sıradandı, ama yüzündeki o ifadeyi bir şekilde tanıyordum: Tedirgin, belki de biraz çaresiz. O an, o adamın içindeki duygularla tanışmaya hazır değildim. Ama yaşadıklarımız…